Landbrukseigedommar og buplikt

Oppdatert 03.01.2022

Eigedomane er grunnlaget for verdiskapinga i landbruket. Den som overtek ein  landbrukseigedom må søkje om konsesjon dersom eigedomen er utan bygningar, eller dersom eigedomen har eit samla areal på meir enn 100 dekar, eller eigedomen har meir enn 35 dekar fulldyrka og/eller overflatedyrka jord.

Konsesjonslova gjeld for dei fleste typar erverv (kjøp eller arv) av fast eigedom. Formålet med konsesjonslova er verne om produksjonsareala i landbruket, noko som blir gjort gjennom regulering og kontroll når fast eigedom blir kjøpt eller seld. Lova skal dessutan sikre eigar- og bruksforhold som er tenlege for samfunnet. Vi må til dømes ta omsyn også til framtidige generasjonar, landbruksnæringa, behov for utbyggingsgrunn, miljø og busetting.  

Buplikt

Det er eit politisk mål å ha busetjing i heile landet, noko som blant anna blir sikra gjennom buplikta. Plikta følgjer direkte av lova når den som har odel eller er i nær slekt med førre eigar, overtek ein eigedom med bustadhus og meir enn 35 dekar dyrka mark eller 500 dekar skog. Buplikt kan òg setjast som vilkår i ei konsesjonssak. Kommunen kan også innføre buplikt for dei som kjøper eller arvar heilårsbustader, utan omsyn til storleik på eigedomen. 

Jordlova

Jordlova speglar det landbrukspolitiske målet om å sikre arealressursane og halde oppe og styrkje ressursane på det enkelte bruket. Dette inneber mellom anna at den som eig dyrka mark, har ansvar for at jorda blir driven.

Jordlova har reglar om driveplikt, omdisponering av dyrka og dyrkbar jord, og om deling av landbrukseigedom. Kommunen behandlar og avgjer saker etter jordlova og konsesjonslova, og Statsforvaltaren er klageinstans.

Vis meir

Fann du det du leitte etter?

Ta gjerne kontakt med oss via sikker melding dersom du ønskjer at vi skal svare deg.

Publisert 20.05.2022

Midlertidig omdisponering kan gi konsekvensar for konsesjon og odel

Både konsesjonslova og odelslova har arealgrenser for konsesjonsplikt og odelseigedom. Midlertidig eller permanent omdisponering til andre føremål, slik som golfbane, kan føre til at erverv av landbrukseigedom ikkje krev konsesjon eller mister sin status som odelseigedom.


Publisert 29.03.2022

Tydelige signaler om fradeling av hus fra gårdsbruk

Tre søknader om dispensasjon for fradeling av bolig nummer to er avslått etter at Statsforvalteren i Vestland omgjorde kommunenes vedtak. 


Publisert 24.02.2022

Samlet bebygd areal gav ikke grunnlag for dispensasjon

Settestatsforvalteren i Vestland kom frem til at landbrukshensyn ble vesentlig satt til side når Sola kommune åpnet for en 83m2 redskapsbod på en tomt i LNF-areal.


Publisert 22.02.2022

Delvis bruksrasjonalisering ivaretok ikke hensynet til vern av arealressursene

På grunn av vern av arealressursene og driftsmessige hensyn får ikke eier av landbrukseiendom i Eigersund dele fra bolighus. Det stadfester Landbruksdirektoratet i endelig vedtak i klagesak.


Publisert 28.01.2022

Webinar om nye reglar for landbrukseigedomar i dødsbu

Den 1. januar 2022 tredde endringar i arvelova § 99a i kraft. Dette inneber at landbrukseigedomar i dødsbu har krav om at heimelen til eigedomen skal overførast innan tre år. Kommunane har fått i oppgåve å sjå til at slike dødsbu blir avhenda. Vi inviterer derfor til eit webinar der vi i korte trekk går igjennom kva endringane i arvelova § 99a er, og kva oppgåver som ligg til kommunen.


Publisert 23.12.2021

Nye reglar om landbrukseigedomar i dødsbu

Det er innført nye reglar om landbrukseigedomar i dødsbu i arvelova som inneber nye oppgåver til kommunane.


Publisert 01.10.2021

Eigedomsstruktur i landbruket - ulike verkemiddel

Kva kan bønder og kommunar gjere for å betre eigedomsstrukturen i landbruksområda?


Publisert 08.09.2021

Webinar innafor eigedomslovgivinga i landbruket

Tema for webinaret vil vere struktur i landbruket og verkemidlar kommunane har til å syte for best mogleg struktur og gode driftsmessige løysingar når dei har saker til behandling etter jordlova, konsesjonslova og plan- og bygningslova.


Publisert 20.05.2021

Stadig meir leigejord i jordbruket

I følgje ferske tal frå SSB har del leigejord av jordbruksareal i drift tredobla seg sidan 1969. Rogaland har logisk nok lågast del leigejord, med ein snitt på 36 % i 2019.


Publisert 24.02.2021

Utskiftingslova av 1821 – har du eit utskiftingskart frå før 1858?

I år er det 200 år sidan den første nasjonale utskiftingslova blei vedteken, nemleg utskiftingslova av 17. august 1821.