Ny rettleiar– klargjering av reglar om bandtvang og omsyn til beitebruk

Landbruks- og matdepartementet har no utarbeidd ein eigen rettleiar for kommunane og statsforvaltaren om bruk av forskriftsheimlane i hundelova - lenke.  For beitenæringa og kommunal forvalting er dette eit viktig dokument som klargjer både handlingsrom og grenser.

Viktig klargjering av kommunal praksis

Den nye rettleiaren er utarbeidd fordi det over tid har vore store skilnader i korleis kommunane har praktisert reglane om bandtvang og sikring av hund, jf. Hundelova §§ 6 og 7. 

Hovudregelen for bandtvang gjeld i tidsrommet frå 1. april til og med 20. august. Kommunen kan utover hovudregelen, gi forskrift på gitte områder i eit definert tidsrom av omsyn til dei som ferdast der. Kommunen kan ikkje innføre generell bandtvang i heile kommunen for enkelheits skuld.  Bandtvang skal berre brukast der det er nødvendig, og berre i det omfanget omsynet bak heimelen krev. Rettleiaren legg stor vekt på presis avgrensing, god grunngiving og tydeleg informasjon, spesielt for områda som er omfatta av utvida bandtvang.

Bandtvang av omsyn til husdyr på beite

Kommunen kan fastsetje bandtvang utover hovudregelen i område og tidsrom der storfe, sau, geit eller hest normalt går ute på beite. 

Rettleiaren presiserer at:

• bandtvang berre kan gjelde i område der husdyr faktisk har rett til å beite og faktisk beiter
• heimelen er meint å fange opp den ordinære beitesesongen, ikkje enkeltståande eller sporadiske beitetilhøve
• det ikkje er høve til å innføre bandtvang i større område enn nødvendig
• geografisk avgrensing og bruk av kart er sterkt tilrådd

Skade, jaging og uro – betydning for beitenæringa

Reglane om inngrep mot hund som jagar eller angrip husdyr er ikkje nye, men vidareførte frå tidlegare lov. Det som er nytt etter lovendringa i 2023, er at jaging i større grad blir forstått og vektlagt som ein relevant form for skade, og der det ikkje ligg føre direkte fysisk skade. Jaging, uro og stress kan ha store konsekvensar for dyrevelferd og tap i beitenæringa, og er derfor sentrale moment i vurderinga av uønska hendingar.

Kravet om at hunden må utgjere ein «klar fare» er vidareført, men innhaldet er tydelegare forklart. Inngrep er berre aktuelt dersom hunden framleis utgjer ein reell fare, og situasjonen ikkje kan løysast på annan rimeleg måte, til dømes ved innfanging eller at eigar tek kontroll.

Ordlyden er òg endra frå at hunden «uprovosert angrip» til at den «ensidig angrip», med «ensidig angrep» meinast eit angrep som ikkje kan sjåast som ei direkte følgje av handling frå menneske eller eit anna dyr.

Artikkelen er laga med bruk av KI.