Store variasjonar i sauehaldet i Vestland

Produksjon per søye

Diagrammet under viser levert mengde lammekjøt per søye i 2024 for kommunane Vestland. For Vestland er det i snitt slakta eitt lam per søye som gav 17,8 kilo lammekjøt per søye. Men når vi ser på kommunane varierer det frå 6,6 kilo til 26,4 kilo lammekjøt per søye. Kommunar lengst ute på kysten har den lågaste produksjonen, medan kommunar med høgfjellsbeite har den høgaste. Ved behandling av søknad om produksjonstilskot skal kommunen vurdere om lammetal og produsert mengde lammekjøt er «vanleg». Føretak som har låg eller ingen produksjon skal då ha avslag på søknad om husdyrtilskot og avløysartilskot.

Variasjonen kan mellom anna forklarast med slaktevekta på lam, tal lam per søye, sauerase og beitekvalitet. I tillegg har den praktiske sauedrifta på kvart enkelt bruk avgjerande innverknad. Kommunane Solund og Austevoll har lågast produksjon per søye, medan kommunane Lærdal, Eidfjord, Årdal og Aurland har den høgaste produksjonen.

Slaktevekt per lam

I tillegg til lammetal er slaktevekta per lam avgjerande for kor mykje lammekjøt som vert levert per søye. Tala for 2024 viser at det på kommunenivå varierer frå 10,1 kilo til 21,0 kilo med eit snitt for fylket på 17,7 kilo.

Kommunane Austevoll, Solund, Fedje og Øygarden er kystkommunar med skrinne beite og mykje kystlynghei. Her er sauehaldet dominert av rasen gamalnorsk sau der sauekontrollen viser slaktevekt i snitt på 11,5 kilo. Dette er ei ekstensiv drift med låg produksjon der forventningane til «vanleg produksjon» er at minst 50 % av lamma er slaktemogne om hausten og med slaktevekter over 9-10 kilo.

Kommunar som Eidfjord, Lærdal og Årdal har svært gode fjellbeite og driv med tyngre sauerasar. Her viser slaktedata for 2024 lammevekter på 19-21 kilo. Det er såleis stor variasjon mellom kommunane i kva som ligg i omgrepet «vanleg produksjon».